BIRA 50 jaar
Site en françaisView this website in English Zoeken
Nieuws - Pers Volg ons op Volge ons op Facebook en Twitter Volg ons op Facebook Volg ons op Twitter
Vulkaanwaarnemingen in Congo

31 augustus 2017 - In juni 2017 heeft de UV-Vis DOAS-groep van het BIRA deelgenomen aan een 12-daagse wetenschappelijke meetcampagne in en rond de hoofdkrater van de Nyiragongo-vulkaan (in de Democratische Republiek Congo) als onderdeel van een BBC-documentaire-expeditie.

UV-camera (left) and the DOAS instrument overlooking the Nyiragongo crater

Het doel van de campagne was om wetenschappelijke gegevens te verzamelen met verschillende soorten instrumenten (seismische, infrasound detectoren, temperatuur data loggers, weerstations, en verschillende soorten camera's) om de fysieke mechanismen die vulkanische processen in de regio aansturen beter te begrijpen.

Volledig artikel op Volcanic observations in Congo

 

Wetenschap en Cultuur op het Koninklijk Paleis - Tentoonstelling ‘HEMEL!’

20 juli 2017 - Met de tentoonstelling “Hemel!” nodigen wetenschap en cultuur bezoekers uit om verschillende aspecten van de hemel te (her)ontdekken aan de hand van uiteenlopende voorstellingen, observatietechnieken en visies uit de wereld van wetenschap en kunst.

Cartographiae Expo

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Volledig artikel: Wetenschap en Cultuur op het Paleis - Tentoonstelling ‘HEMEL!’

 

Nieuwe metingen in het Amazonewoud onthullen verband tussen reliëf en emissies door planten

23 mei 2017 - Wetenschappers onderzochten in het Amazonewoud, het belangrijkste ecosysteem ter wereld, de rol van de gassen die de planten uitstoten op de atmosfeer en op het klimaat.

Een van deze gassen (isopreen) speelt een sleutelrol in onze atmosfeerchemie. Dit gas werd voor het eerst rechtstreeks gemeten door vliegtuigen boven centraal Amazonië. De wetenschappers ontdekten een verrassend verband met de hoogteverschillen in het woud. Een team van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) vergeleek de observaties met atmosferische modellen die gedreven worden door satellietwaarnemingen, en vond vergelijkbare resultaten.

Isoprene flux

Persbericht: Nieuwe metingen in het Amazonewoud onthullen verband tussen reliëf en emissies door planten

 

Waarnemingstechnieken ALTIUS-missie

5 mei 2017 - De nieuwe ruimtemissie, ALTIUS wijkt af van de klassieke waarneemtechnieken. Voor het eerst in de geschiedenis van de atmosferische spectrometrie gebruikt het instrument spectrale beeldvorming.

Bovendien kijkt ALTIUS dankzij het wendbare PROBA-platform:

  • naar de verstrooiing van zonlicht aan de verlichte zijde van de atmosfeer,
  • naar de ondergang en opkomst van de zon tijdens de overgangen tussen de dag- en nachtzijde van de atmosfeer,
  • naar de occultatie van sterren, de maan en planeten, aan de nachtzijde van de atmosfeer.

 

 

Eerste Belgische ruimtemissie om de aardatmosfeer te bestuderen: ALTIUS

25 april 2017 – België start met de bouw van een nieuwe ruimtemissie, ALTIUS, en komt zo tegemoet aan het dreigend tekort aan satellieten die de verdeling van de belangrijkste bestanddelen in onze atmosfeer kunnen opmeten.

Deze metingen zijn immers onontbeerlijk voor atmosfeermodellen die de gevolgen berekenen van de toenemende uitstoot van broeikasgassen of van het verbannen van chemische producten die de ozonlaag aantasten.

Altius artist impression

 

ALTIUS is ook een technologische doorbraak door zijn flexibele kijkrichting en zijn vernieuwend concept voor atmosferische metingen. Het Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie is de drijvende kracht achter de missie, die sinds kort officieel deel uitmaakt van het Earth Watch programma van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA.

Persbericht: Eerste Belgische ruimtemissie om de aardatmosfeer te bestuderen: ALTIUS

 

 

Gordijn valt over zonne-instrument SOLAR

Op 15/02/2017 schakelde het controlecentrum B.USOC definitief SOLAR uit. Dit Frans-Belgisch toestel meet de hoeveelheid zonnestraling (de zonneflux) vanuit de ruimte. Het wetenschappelijk instrument heeft zo'n negen jaar lang ononderbroken waargenomen vanaf het internationaal ruimtestation ISS...

Schiaparelli ExoMars Mars

 

NOMAD: eerste blik op de Marsatmosfeer

29 november 2016 – “Ik ben opgetogen dat het harde werk van het NOMAD-team nu met succes tot de eerste wetenschappelijke metingen van de Marsatmosfeer leidt! Dit is het resultaat van een nauwe internationale samenwerking, geleid en hoofdzakelijk gefinancierd door België,” zegt Ann Carine Vandaele, hoofdonderzoeker van het NOMAD-instrument aan boord van ExoMars 2016 en wetenschapper op het Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie.

NOMAD Calibration Orbit

“De detectiegevoeligheid van ons instrument is verscheidene ordes van grootte beter vergeleken met eerdere missies. Daarom verwachten we dat zowel de hoofdbestanddelen als de spoorgassen (zoals methaan) in de atmosfeer van Mars veel beter begrepen zullen worden.”

Volledig artikel: "NOMAD: eerste blik op de Marsatmosfeer"

 

Uitzonderlijke SO2-detectie door brand zwavelmijn in Irak

Op 24 oktober 2016, om 7.08u UTC, detecteerde het GOME-2/MetOp-A-instrument, als onderdeel van het SACS-systeem een heel ongewone SO2-pluim boven Irak, Syrië en Turkije. Automatisch verwittigde het systeem alle gebruikers, ongeveer 2 uur na de eerste meting. Deze verwittiging werd een paar uur later bevestigd door het OMI-instrument dat lokaal verhoogde SO2-waarden in het gebied kon vaststellen (zie Figuur 1 links).

Map SO2 detection

Deze uitzonderlijke detectie van SO2 is te wijten aan de brand in de zwavelmijn van Al-Mishraq, aangestoken door strijdkrachten. Deze opzettelijke daad leidde tot een grootschalige uitstoot van zwavelgassen in de atmosfeer die we konden detecteren vanuit de ruimte.

Volledig artikel Uitzonderlijke SO2-detectie door brand zwavelmijn in Irak

 

 

Een belangrijke bron van atmosferisch methanol is geïdentificeerd

17 oktober 2016 - Al 20 jaar lang zijn de hoge concentraties aan methanol in afgelegen oceanische gebieden onverklaard. Onderzoekers van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) zijn er nu samen met een team van de KU Leuven in geslaagd de ontbrekende bron te identificeren. Het gaat om een tot op heden nog niet bestudeerde reactie (CH3O2 + OH) waarvan sinds kort geweten is dat deze heel snel verloopt.

De modelberekeningen uitgevoerd op het BIRA en gebaseerd op  theoretische resultaten bekomen aan de KU Leuven, tonen aan dat dankzij deze reactie de modellen en waarnemingen wereldwijd beter met elkaar overeenstemmen. Op wereldschaal produceert deze reactie evenveel methanol als alle gekende bronnen op landoppervlak.

Deze ontdekking verandert ons inzicht in de cyclus van methaan, een broeikasgas van aanzienlijk belang. Deze resultaten werden online gepubliceerd in het tijdschrift Nature Communications op 17 oktober 2016.

Persbericht: Een belangrijke bron van atmosferisch methanol is geïdentificeerd

 

ExoMars 2016 bereikt zijn eindbestemming

10 oktober 2016 – De eerste missie van het ExoMars programma, succesvol gelanceerd op 14 maart van dit jaar, staat op het punt bij Mars aan te komen. ExoMars 2016 bestaat uit twee componenten:

  1. de Trace Gas Orbiter (TGO)
  2. de Entry, descent, and landing Demonstrator Module (EDM), ook bekend als Schiaparelli

Schiaparelli ExoMars Mars

Hoofdobjectieven van de missie zijn de zoektocht naar spoorgassen in de atmosfeer, en het uittesten van technologieën voor toekomstige ESA-missies naar Mars.

Bijdrage van de Belgische Pool Ruimte aan ESA ExoMars (persbericht)

 

“Internationale Dag van de Bescherming van de Ozonlaag

16 september 2016 is de “Internationale Dag van de Bescherming van de Ozonlaag” van de Verenigde Naties, ter herdenking van de dag waarop het Protocol van Montreal werd ondertekend, nl. 16 september 1987. Dit protocol is het schoolvoorbeeld van een succesvolle globale samenwerking op een complex milieuprobleem.

 

De wereldwijde afname van de hoeveelheid ozon in de stratosfeer is gestopt in de late jaren 1990 en is nu gestabiliseerd op een niveau dat ongeveer 2-3% lager ligt dan de waarnemingen in 1980. De meest recente internationale beoordeling van ozon in de stratosfeer (WMO, 2014) rapporteerde een kleine, maar statistisch significante toename van ozon op ongeveer 40 km, die is toegeschreven aan zowel een verlaging van ozonafbrekende stoffen en de afkoeling van de stratosfeer door een verhoogd voorkomen van broeikasgassen.

Verschillende studies laten intussen tekenen zien van een mogelijk ozonherstel boven Antarctica. Door de lange levensduur van ozonafbrekende stoffen in de atmosfeer zal het volledige ozonherstel in de stratosfeer tientallen jaren duren. Het herstel van de stratosferische ozonlaag zal ook worden beïnvloed door de klimaatverandering.

Verklaring van de Internationale Ozoncommissie (IO3C) 2016 (.pdf)

 

 

Satellietwaarnemingen onthullen een belangrijke bron van vervuiling in Noord-China

15 september 2016 - Wetenschappers van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) hebben in samenwerking met wetenschappers van de ULB, het KNMI (Nederland) en de Universiteit van Peking (China) een belangrijke bron van vervuiling in het Chinees Laagland onderzocht: het verbranden van gewasresten.

Formaldehyde

Ze maakten hiervoor gebruik van 8 jaar aan waarnemingen afkomstig van de satellietinstrumenten OMI en GOME-2 (die in het UV en zichtbaar meten) en IASI (die in het infrarood meet). De onderzoekers identificeerden akkerbranden als de belangrijkste oorzaak van de zeer slechte luchtkwaliteit in juni in Noord-China. Deze resultaten zijn online gepubliceerd in het tijdschrift Nature Scientific Reports op 31 augustus 2016.

Persbericht: Satellietwaarnemingen onthullen belangrijke bron van vervuiling in Noord-China!

 

 

Radio Meteor Zoo: help ons de Perseïden waar te nemen!

8 augustus 2016 - Het Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) nodigt iedereen uit om via de « Radio Meteor Zoo » te helpen bij het waarnemen van de meteorenzwerm genaamd Perseïden.

Meteor Shower
Image Credit & Copyright: Darryl Van Gaal

De website www.radiometeorzoo.be geeft uitleg over meteoren en de detectie ervan met het Belgische BRAMS-netwerk. Vanaf 12 augustus 2016 kunnen geïnteresseerden zelf meewerken aan het waarnemen en tellen van de Perseïden, een meteorenzwerm die gevormd werd door de komeet Swift-Tuttle.

Persbericht: Radio Meteor Zoo: help ons de Perseïden waar te nemen!

 

 

Een onderlinge vergelijking van rondvliegende atmosfeerbeeldcamera’s tijdens de AROMAPEX-campagne

15 juni 2016 - In Berlijn werd in april 2016 de AROMAPEX-campagne gevoerd. Het wetenschappelijk team dat betrokken is bij het project bestaat uit wetenschappers uit Duitsland (FUB, Universiteit van Bremen, DLR, MPIC), België (BIRA, VITO), Nederland (KNMI, TNO, TU Delft) en Roemenië (INCAS, UGAL).

Mobile DOAS Car

Het hoofddoel van het AROMAPEX-experiment was het maken van een onderlinge vergelijking tussen APEX en AirMap; twee beeldcamera’s die rondvliegen en zich toespitsen op troposferisch NO2, een grote luchtvervuiler in stedelijke gebieden en een belangrijke soort in de scheikunde van de troposfeer. De vliegende camera’s werden vanop twee vliegtuigen bediend: APEX bevond zich aan boord van de DLR's Do-228-112 D-CFFU en AirMAP aan boord van de FUB Cessna C-207D-EAFU.

Inter-comparison of airborne atmospheric imagers during the AROMAPEX campaign

 

 

Wetenschap en Cultuur op het Koninklijk Paleis - Tentoonstelling ‘CARTOGRAPHIAE’

1 juni 2016 - Met met de tentoonstelling Cartographiae vinden wetenschap, cultuur en onderzoek elkaar in kaarten, van de productie tot de vele toepassingen in wetenschap en kunst. Als vensters op de wereld helpen kaarten ons al eeuwen om ons in onze omgeving te oriënteren: aan land, op zee, in de lucht of in de ruimte.

Cartographiae Expo

 

 

Tentoonstelling ‘CARTOGRAPHIAE’

KONINKLIJK PALEIS
Paleizenplein, Brussel

22 juli tot en met 4 september 2016

Gratis toegang

 

www.cartographiae.be

 

 

Ter illustratie van het fascinerende en miskende universum dat de cartografie is, hebben de wetenschappelijke instellingen van het Federaal Wetenschapsbeleid enkele representatieve stukken uit hun collecties gekozen om de verschillende facetten van deze wetenschap toe te lichten.

Volledig artikel: Wetenschap en Cultuur op het Paleis - Tentoonstelling ‘CARTOGRAPHIAE’

 

 

AURORA-project om ozon op te volgen met een nooit eerder geziene precisie

18 mei 2016 - AURORA (Advanced Ultraviolet Radiation and Ozone Retrieval for Applications) is een ruimte-onderzoeksproject binnen het wetenschapsdomein van de aardobservatie dat gefinancierd wordt door het H2020-programma van de Europese Gemeenschap. Het project werd gelanceerd op 1 februari 2016 voor een periode van 36 maanden.

AURORA Project Logo

AURORA’s algemene doelstelling is het ozonprofiel van onze atmosfeer op te volgen met een nog nooit eerder geziene precisie door de verschillende tools van de Sentinel-4 en Sentinel-5 missies van het Copernicus-programma te gebruiken.

Binnen het AURORA-project:

  • is het BIRA verantwoordelijk voor het vastleggen van de ozon- en UV-validatie-voorwaarden en -aanpak .
  • zal het BIRA methodes en simulaties ontwikkelen voor het detecteren van troposferisch ozon met behulp van de kanalen afgesteld op het zichtbaar frequentiespectrum.
  • staat het BIRA in voor het leiden en uitvoeren van de performantie-evaluatie en gegevensvalidatie van procedures voor de herkenning/fusie/assimilatie van ozon en de daaruit resulterende gegevensproducten.
AURORA - Advanced Ultraviolet Radiation and Ozone Retrieval for Applications

 

 

Een stukje België aan boord van de ESA-missie ExoMars

3 maart 2016 - Op 14 maart 2016 vertrekt de sonde ExoMars Trace Gas Orbiter naar de rode planeet met aan boord een nieuw meetinstrument, dat het werk is van een internationaal consortium onder leiding van België.

ExoMars Trace Gas Orbiter

Het instrument zal de atmosfeer van Mars onderzoeken, op zoek naar aanwijzingen voor de aanwezigheid van leven.

Volledig artikel: Een stukje België aan boord van de ESA-missie ExoMars

 

Documentaire: zal Mars ooit zijn geheimen prijsgeven?

29 januari 2016 - Om de toekomstige ExoMars-missie voor te bereiden zal een consortium van 7 Europese onderzoeksinstituten, gecoördineerd door het Instituto de Astrofísica de Andalucía (IAA-CSIC) nieuwe technieken ontwikkelen om de gegevens van bestaande Marsmissies te analyseren.


Het project kreeg de naam UPWARDS en heeft met het Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) -internationaal erkend voor zijn expertise in de observatie en modellering van planeetatmosferen- een heel waardevolle partner aan boord.

Volledig artikel: Gloednieuw Europees project vervolledigt kennis over de planeet Mars

 

 

Fabien in Antarctica

16 januari 2016 - Om meer te leren over de toestand van de plasmasfeer, één van de binnenste regionen van de magnetosfeer, installeert onze collega Fabien Darrouzet een compacte VLF-antenne aan de Prinses Elisabethbasis op Antarctica (van 8 januari tot 10 februari 2016).

Antarctica

De antenne is deel van een wereldwijd netwerk dat gegevens verzamelt om computer-modellen van de plasmasfeer te verfijnen.

Volg de belevenissen van Fabien in Antarctica

 

Nieuwsarchief

 

Link naar de website van het Federaal Wetenschapsbeleid
Link naar de Federale Portaalsite